بايد كهن‌ترين از اين نسخه باشد . چنان كه سرآغاز بخش اول در حيات بودن شمس را و مقدمهء بخش دوم وفات شمس را نشان مىدهد . بدين ترتيب معلوم مىگردد كه " مقالات " قطعا از شمس تبريزى است . بدين دليل كه اين كتاب در زمان حيات مولانا شناخته بوده و استنساخ مىشده است . بايد اضافه كنيم كه همين نسخه نيز كه به خط نسخ زيباى عهد سلجوقى نوشته شده مكررات فراوان دارد . مثلا : مباحثى كه در پايان نسخه هست ، عينا مطالبى است كه در آغاز نيز به چشم مىخورد . از اين نكته معلوم مىشود كه " مقالات " به صورت مسوده باقىمانده است . چند نكته ديگر را هم بگوئيم : مقالات ، حاوى اطلاعات موجزى دربارهء زندگانى مولاناست . خلاصهء بسيارى از داستانهاى مثنوى را در اين كتاب مىتوان سراغ گرفت . حكايتى را كه در آخرين يا ششمين دفتر مثنوى ناتمام مانده ، بطور كامل در مقالات مىتوان يافت . اين كتاب از منابع اصلى افلاكى در تدوين " مناقب العارفين " است . افلاكى ، مناقب مربوط به شمس را سطر به سطر از اين كتاب گرفته است . نكات فوق انتساب " مقالات " را به شمس آشكارا تأييد مىكند . و به قاطعيت نشان مىدهد كه كتاب در حال حيات شمس و مولانا نوشته شده است . متاسفانه تاكنون مقالات به چاپ نرسيده است « 1 » و به تركى نيز ترجمه نشده است .

--> ( 1 ) مقالات در سال 1349 ه . ش . با تصحيح و تعليقات احمد خوشنويس ( عماد ) در تهران به طبع رسيده است . جا داشت كه بار ديگر با مقابلهء نسخ و افزودن نسخه بدلها و توضيحات لازم به شيوه‌اى علمى به طبع رسد . خوشبختانه در سال 1356 بخشى از مقالات به تصحيح و تعليق آقاى دكتر محمد على موحد جزو انتشارات علمى دانشگاه صنعتى شريف به صورتى بسيار دقيق و علمى و زيبا چاپ شده است ( البته كتاب در سال 1358 توزيع شده است ) اميد است كه بخش ديگر آن به زودى در اختيار علاقمندان قرار گيرد - مترجم .